czwartek, 23 kwietnia 2026

POLSKA LITERATURA NA POCZTÓWKACH

 23 KWIETNIA - ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKI


Jak co roku świętuję dzień 23 kwietnia prezentując na moim blogu pocztówki z motywem książek. Tym razem są to ilustracje dzieł polskich pisarzy.




Spróbujcie odgadnąć z jakich dzieł pochodzą ilustracje na poniższych pocztówkach. 

1.



2.


3.

4.




5.




6.


7.


8.



1.
...Sędzia i Robak na ziemi
Klęczeli, objąwszy się, i łzami rzewnemi
Płakali: Robak ręce Sędziego całował,
Sędzia za szyję, płacząc, obejmował.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Księga VIII 

Ilustracja M.E. Andriollego (1836 - 1893), ilustratora wielu dzieł literatury polskiej i obcej, na pocztówce wydanej w 1954 roku przez Wydawnictwo "Sztuka" w Warszawie.

2.
...Sędzia spełnił Robaka rozkazy
I usiada na łóżko przy nim; a Gerwazy
Stoi, łokieć przytwierdza na głowni rapiera,(...)
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Księga X

Słynna scena spowiedzi Jacka Soplicy również zilustrowana przez M.E. Andriollego tym razem na pocztówce wydanej przez Oficynę Wydawniczą G&P w Poznaniu.

3.
Czułam cię dawno w powietrzu - a teraz
Widzę. - Jak błyszczą oczy twoje? Biała!
Ja się nie lękam - widzisz - ale ty się
Nie zbliżaj do mnie...
(...)
- O! precz... widmo białe
Zarżniętej - 
Juliusz Słowacki, Balladyna, Akt IV, Scena I

Na przedwojennej pocztówce wydanej przez Wydawnictwo "POCZTÓWKI" w Krakowie widzimy Balladynę, która ujrzała zjawę swojej zamordowanej siostry Aliny. Nie podano autora ilustracji.

4.
O! była to więc piekielna godzina!
Gdy patrząc na twarz najmłodszego syna,
Śmierć zobaczyłem...
Juliusz Słowacki, Ojciec zadżumionych

Ilustracja do poematu napisanego przez poetę w 1837 roku na przedwojennej pocztówce wydanej przez wydawnictwo AKROPOLIS w Krakowie. Autora ilustracji nie podano.

5.
(...) Ona słuchała słów moich także zmieszana i ze schyloną głową, kreśląc coś trzciną na szafrannym piasku. Po czym podniosła oczy, raz jeszcze spojrzała na owe skreślone znaki, raz jeszcze na mnie, jakby chcąc o coś spytać (...)
(...)Ale zgadnij, co nakreśliła?
— Jeśli co innego, niż przypuszczałem, to nie zgadnę.
— Rybę.(...)
Henryk Sienkiewicz, Quo Vadis, rozdział II

W zacytowanym powyżej fragmencie Marek Winicjusz opowiada Petroniuszowi o swoim spotkaniu z Ligią, w czasie gdy przebywał w domu Aulusa Placjusza.

Ilustrację wykonał Piotr Stachiewicz, malarz żyjący w latach 1858 - 1938. Jednym z ulubionych tematów jego prac malarskich było prześladowanie  chrześcijan. Pocztówka jest przedwojenna, ale nie umieszczono na niej nazwy wydawnictwa.

6. 
(...) Chłopiec siedząc na koniu, który odzyskał także jakby cudem siły, i trzymając przed sobą Nel, pędził przez równinę ku zbawczym odgłosom. (...)
Na czele orszaku szli dwaj Europejczycy w angielskich hełmach i z karabinami w ręku.
Staś od jednego rzutu oka rozpoznał w nich kapitana Glena i doktora Clarego.
Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy, rozdział XLV

Niesamowita scena, w której wycieńczonym upałem i pragnieniem dzieciom nieoczekiwanie przychodzi na ratunek angielski patrol. Scenę tę zilustrowała Maria Uszacka (1932 - 2017), ilustratorka wielu książek dla dzieci.
Pocztówka została wydana w latach sześćdzisiątych przez Biuro Wydawnicze "RUCH".

7. 
(...) Pani Krzeszowska miała szarą twarz, przycięte usta i spuszczone oczy: ale z każdego fałdu jej ubrania wyglądała złość... (...)
Bolesław Prus, Lalka, tom II, rozdział 10

Opis baronowej Krzeszowskiej pochodzi ze sceny w sądzie, gdzie Krzeszowska oskarża Helenę Stawską o kradzież lalki.
Ilustrację wykonała zmarła pod koniec ubiegłego roku Bożena Truchanowska (prezentowałam jej prace tutaj: https://kolekcjonerkapocztowek.blogspot.com/search/label/Bo%C5%BCena%20Truchanowska ).
Pocztówka została wydana w latach sześćdziesiątych przez Biuro Wydawnicze "RUCH". 

8.
Na pocztówce wydanej w 2019 roku przez Bibliotekę Kraków z okazji 150. rocznicy urodzin Stanisława Wyspiańskiego nie ma ilustracji do konkretnego utworu dramatopisarza. Obok autoportretu artysty pojawiają się postacie z jego największych dzieł dramatycznych. Rozpoznałam starego wiarusa z Warszawianki oraz postać Chochoła z Wesela. Innych dramatów nie czytałam. Czy rozpoznaliście pozostałych bohaterów i tytuły utworów, z jakich pochodzą? Dajcie znać w komentarzu.


Na koniec pocztówka zachęcająca do czytania :)



Zapraszam do  przeczytania moich wcześniejszych postów o książkach. Oprócz pięknych pocztówek znajdują się tam również ciekawe quizy o książkach:





Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

POLSKA LITERATURA NA POCZTÓWKACH

  23 KWIETNIA - ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKI Jak co roku świętuję dzień 23 kwietnia prezentując na moim blogu pocztówki z motywem książek. Tym raz...